Nitrik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?
12 Temmuz 2024

Nitrik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Nitrik Asit

Nitrik asit, halk arasında kezzap olarak bilinen kuvvetli bir inorganik asittir. Tuzları nitrat olarak adlandırıldığından, nitrat asidi olarak da tanımlanmaktadır. HNO3 formülüyle gösterilen nitrik asidin %100'lük olan hali mutlak nitrik asit, %60-66'lık olan ve ticarette satışa sunulan hali ise adi nitrik asit yani halk arasındaki deyimiyle kezzap olarak bilinir. %69'luk orana kadar dumansız olan nitrik asit, bu yoğunluğun artmasıyla birlikte dumanlı hale gelir ve açık havada bile sis yapmaya başlar. Eski dönemlerde güherçileden elde edilen nitrik asit, bu kaynağın her yerde bulunmaması ve asidin patlayıcılarda kullanılması nedeniyle farklı yollardan elde edilmeye başlanmıştır. Bu durum, sanayide oldukça geniş bir azot endüstrisinin doğmasına neden olmuştur.

Renksiz olan saf nitrat asidi, 86 derecede kaynar. Kararsız bir bileşik olduğundan, oda sıcaklığında yavaş şekilde azot oksitlere dönüşür. Adi nitrik asit ise azot dioksit içerdiğinden genellikle kahverengi renktedir. En kuvvetli asitlerden biri olan nitrat asidi, kuvvetli bir oksidasyon ajanı olarak kullanılır; bu etkiyle metalleri, tuzları ve serbest hidrojen oluşturur. Bazı metal ve ametallerle oksitleri oluşturur. Hidroklorik asitle birleştirildiğinde, altını çözen tek karışım haline gelir.

Nitrik Asit Nasıl Elde Edilir?

Azot endüstrisinin kurulmasıyla sentetik olarak üretilen nitrik asit, günümüzde farklı yollarla elde edilebilmektedir. Bazı ülkelerde amonyak endüstrisi gelişmişse, üretimde amonyak kullanılır. Amonyak, katalizörler üzerinden gaz halinde havayla geçirilirken, havadaki oksijenle birleşen amonyak azotu azot oksidi oluşturur. Azot oksit, oksijen ve suyla birlikte nitrik aside dönüştürülür.

Norveç'te nitrik asit, hava, azot ve oksijen karışımı olduğundan ve bu ülkede elektrik enerjisi oldukça ucuz olduğu için, bu gazlar elektrik enerjisiyle birleştirilmektedir. Bu yönteme Norveç metodu ya da Haber-Ostwald metodu denmektedir. Bu yöntemde hava, uygun bir akım kullanılarak, elektrik arkının oluşturduğu yüksek sıcaklık alanından geçirilir. Bu aşamada azotla oksijen birleşir ve azot oksit oluşur. Soğuk alanda tekrar oksijen ve su birleşip nitrik asit meydana getirir.

Nitrik Asidin Etkileri Nelerdir?

Nitrik asit, üç farklı etkiye sahiptir. Bunlar asit etkisi, yükseltgen ve nitrolama etkisidir. Bu nedenle diğer asitlerin yapamayacağı bazı kimyasal olaylar nitrik asit yardımıyla yapılabilir. Başka asitlerle yapılamayan bakır, cıva, gümüş, kurşun gibi metalleri çözmek için kullanılır.

Altın Suyu Nedir?

Nitrik asit ile kendisinde üç kat miktarda hidroklorik asit ile elde edilen karışım altın suyu olarak tanımlanır. Bu karışımla altın ve platin çözülür.

Bir yün parçasına ya da yünlü bir kumaşa bir damla nitrik asit damlatıldığında, hemen sarı bir leke oluşur. Bu lekenin çıkarılması mümkün olmaz. Bu etki renkli kumaşlarda da görülür. Boyanın özelliğini bozarak, sarı leke oluşturur.

Nitrolama etkisi nedeniyle çok sayıda nitro bileşiği yapılır. Bunların çoğunluğu patlayıcı maddelerdir ve genellikle savaş endüstrisi alanında kullanılır. Bu nitro bileşiklerinin en önemlileri nitro selüloz, nitro gliserin, pikrin asit ve trinitrotoluendir. Bunların bozulması sırasında büyük bir enerji ve büyük bir gaz kütlesi açığa çıkar.

Çözücü etkisi olduğundan, nitrik asit temizleme sektöründe de kullanılmaktadır.

Bazı maddelerle etkileşim haline geçtiğinde patlama ve ciddi kazalar meydana gelebilir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Amino Asit Zararları

Amino Asit Zararları

Mide Asidine Ne İyi Gelir?

Mide Asidine Ne İyi Gelir?

Editörün Seçtiği

Kalsiyum Oksit

Kalsiyum Oksit

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Sülfirik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Sülfirik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kükürt Özellikleri Nelerdir?

Kükürt Özellikleri Nelerdir?

Hidrobromik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Hidrobromik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Ürik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Ürik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Hidrojen Florür?

Hidrojen Florür?

Güncel

Ph Değeri?

Ph Değeri?

Güncel

İndikatör Nedir?

İndikatör Nedir?