Asit Baz Dengesi
24 Haziran 2024

Asit Baz Dengesi


İnsan bedeni, birbiriyle uyum içinde çalışan ve birbirine destek olan sistemlerden meydana gelmiştir. Bu sistemlerde ortaya çıkan sorunlar, diğer sistemleri de etkileme potansiyeline sahiptir. Vücuttaki asit-baz dengesini belirleyen temel etken hidrojen iyonudur. Vücudumuza her gün belli oranda asit girmesine rağmen, bu asit miktarında belirgin bir değişiklik olmaz. Çünkü vücutta asit-baz dengesini düzenleyen çeşitli mekanizmalar bulunmaktadır. Vücudumuzdaki hidrojen iyonu konsantrasyonu genellikle 20-160 mmol/l arasında değişebilir. Ancak vücut, bu oranları zarar görmeden dengeleyebilecek bir düzeneğe sahiptir. Bu nedenle, vücuttaki asit miktarları bu sınırlar içinde kalırsa insanlar hayati tehlike yaşamazlar.

Vücuttaki Asit Baz Dengesi Nasıl Kurulur?

Asit-baz dengesi, pH değeri üzerinden değerlendirilir. Vücut sıvısı pH değeri genellikle 7.38 ile 7.42 arasında değişir. Vücuttaki asit fazlasının tamponlanması için çeşitli mekanizmalar vardır. Karbonik asit, yapısı gereği zayıf bir asittir. Bunun büyük bir kısmı yeniden hidrojen ve bikarbonata dönüşürken, geri kalan karbonik asit su ve karbondioksite dönüşür.

Hidrojen iyonu konsantrasyonu arttığında, hidrojen tarafından bikarbonatların bir kısmı kullanılır. Bu durumda vücuttaki HCO3- oranı düşer ve daha fazla karbondioksit üretilir. Bu karbondioksitin kanda olan kısmı basıncı artırır. Kalan karbondioksit, beyinde solunum sistemini kontrol eden merkezi uyarır. Bu durum, daha derin ve daha hızlı solunum yapılmasını sağlar. Sonuç olarak, kanda bulunan karbondioksit solunum yoluyla dışarı atılır ve normal seviyelere iner.

Vücuttaki diğer bir mekanizma ise böbreklerdir. Böbrekler, bikarbonatın vücutta yeteri kadar kalmasını sağlar. Vücuttan karbondioksitin atılması en fazla 3 dakika içinde gerçekleşir. Ancak bikarbonatın yeniden eski seviyesine gelmesi en az 2 saat sürer. Bikarbonat, böbreklerde üretilir ve burada tampon olarak amonyak kullanılır. Amonyak, vücutta karaciğer ve böbreklerde üretilir ve kaynağı glutamat adlı amino asittir. Böbrekler normal olarak günde 35-45 mg kadar amonyak üretebilir. Amonyağın üretildiği hücrelerden böbrek kanalına geçmesi enerji gerektirmez. Amonyak, basit difüzyonla kanal boşluğuna kolayca geçebilir ve burada hidrojen iyonu ile birleşerek amonyumu oluşturur.

Amonyum ise biyolojik zarlardan çok kolay geçemez ve vücuttan atılımı idrar yoluyla olur. Kalan bikarbonat kan dolaşımına geçerek vücuttaki önemini korur. Bütün bu mekanizmalar, vücuttaki bikarbonat değerinin normal seviyeye gelmesine yeterli olmayabilir. Diğer bir tampon mekanizması ise tek ve çift bazlı fosfatlardır. Vücuttaki bikarbonat seviyesi, karbonik aside göre bir yirmi olmalıdır. Bu değerlerdeki bozulma, vücutta ciddi sorunlara yol açabilir. İnsan vücudunda bulunan bu mekanizmalar, yaşanan hastalıklar nedeniyle bozulabilir. Vücuttaki yaşamsal olayların devam etmesi için her şeyden önce asit-baz dengesinin korunması gerekir. Metabolizma bozukluğu, solunum yetersizliği gibi sorunlar bazı hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilir. Akciğerlerden karbondioksit atılımı bozulduğunda, karbonik asit yükselir ve kan pH değerleri düşer. Aç kalınması, karbonhidrat metabolizmasında bozukluk ya da yetersizlik durumunda ketonların artmasına neden olur ve bu da kanda pH değerini düşürerek nötrlük dengesini bozar.

Asit Baz Dengesi Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Sülfürik Asit Formülü

Sülfürik Asit Formülü

Popüler İçerikler

Doymamış Yağ Asitleri

Doymamış Yağ Asitleri

Editörün Seçtiği

Kalsiyum Oksit

Kalsiyum Oksit

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kireç Suyu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Kireç Suyu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Tartarik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Tartarik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Asit Yağmurları Özellikleri ve Zararları

Asit Yağmurları Özellikleri ve Zararları

Sülfürik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Sülfürik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Folik Asit Eksikliği

Folik Asit Eksikliği

Güncel

Anyon Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Anyon Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Güncel

Asit ve Bazların Sulu Çözeltileri

Asit ve Bazların Sulu Çözeltileri

Güncel

Mide Asidi Neden Mideye Zarar Vermez?

Mide Asidi Neden Mideye Zarar Vermez?