Nükleik Asitler Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?
22 Haziran 2024

Nükleik Asitler Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Nükleik Asitler

Nükleik asitler, tüm canlı hücrelerde ve virüslerde yer alan nükleotid birimlerden meydana gelen polimerlerdir. En yaygın görülen nükleik asitler ribonükleik asit (RNA) ve deoksiribonükleik asit (DNA)'dır. Kromozomları oluşturan DNA yapısında milyonlarca nükleotit bulunur. Bu asitlerin temel görevi genetik bilgi aktarımını sağlamaktır. RNA yapısını oluşturan kimyasallar fosfat, riboz şekeri, adenin, sitozin, guanin ve urasildir. Nükleik asitler, temel olarak hücre çekirdeğinde bulunmaları nedeniyle bu şekilde adlandırılmıştır. Polimeri oluşturan nükleotid birimler üç bölümden oluşmaktadır: azotlu heterosiklik bir baz, beş karbonlu bir şeker ve bir fosfat grubu. RNA yapısındaki şeker riboz, DNA yapısındaki şeker ise deoksiribozdur. Bu asitlerin içerdiği bazlar da farklılık gösterir: Timin sadece DNA yapısında, urasil ise sadece RNA yapısında bulunur. Sitozin, guanin ve adenin her ikisinde de bulunur.

Nükleik Asitlerin Dizilimleri

Nükleik asitlerde dizinler, bu polimerleri oluşturan nükleotitlerin bir harflik kısaltmasıyla belirtilir. A, C, G, T, U kısaltmaları sırasıyla adenin, sitozin, guanin, timin ve urasildir. Bu dizinin yazılış yönü ise şekerlerin 5' ve 3' karbonlarının zincir üstündeki sırasına göre belirlenir. Dizinler bu karbonların doğrultusunda okunur.

Nükleik Asitlerin Yapısı

Nükleik asitler bazen tek zincirden oluşur, bazen birbirine sarılı iki zincirden oluşur. Bu şekilde spiral merdiven gibi olan yapı çift sarmal olarak tanımlanır. İki zincir, aralarındaki hidrojen bağıyla bağlıdır. Bazen tek zincirli nükleik asitler kendi içinde katlanarak sarmal yapı oluşturabilir. DNA yapısı genellikle çift sarmal olsa da, bazı virüslerde tek zincirli DNA'lar olabilir. RNA ise genellikle tek zincirli olup, bazı virüslerde çift sarmallı olabilir.

Şeker ve Fosfat Gruplarının Rolü

Nükleik asit zincirinde bulunan şeker ve fosfat grupları aralarında değişimli olarak bağlıdır. Fosfat, şeker molekülünün 3' ve 5' karbon atomlarına bağlı gruplardır. Çift sarmallı olanlarda şeker-fosfatlı zincirler bu silindirik yapının dışındadır. Azotlu bazlar yapının ortasına uzanarak burada birbirleriyle hidrojen bağları oluşturur.

Nükleik Asitlerin İşlevleri

Hücrede nükleik asitler, bilgi toplanmasında ve aktarımında rol oynarlar. Uzun polimerler oluşturmaları, bazların birbirleriyle hidrojen bağı kurabilmesi, DNA'nın kendisini ikilemesi, DNA bilgilerinin RNA'ya kopyalanması gibi önemli süreçlerde nükleik asitler kullanılır.

Yapısal Özellikler

DNA yapısının çift sarmal olması, RNA yapısının tek zincirli olması nedeniyle çeşitli şekiller alabilir. Bunlar nükleotitlerin diziliş sırasına göre belirlenir. Molekülün değişik bölgelerinin tamamlayıcı dizinlere sahip olması halinde, orada bulunan bazlarla hidrojen bağı oluşturabilirler. Buradaki nükleotidler yapısal görev görmekte ve diğer kısımların ilmik ya da saç firketesi gibi şekil almasına yardımcı olurlar. Bir bölüm RNA hücrede iskelet görevi görür. Çok sayıdaki proteinin oluşturduğu komplekslerin birlikte kalmasını sağlarlar.

Katalitik İşlevler

RNA moleküllerinin enzim gibi çalışması da mümkündür. Bunların yapıları, içeriğindeki bazların reaktif grupları, kimyasal bir reaksiyonu katalizleyecek konumdadır. Bazıları kendi kendini kesecek özelliğe sahiptir. Ribozomlarda bulunan RNA molekülü, aminotransferaz reaksiyonunu katalizleyip, protein sentezini sağlar.

Nükleik Asitlerin Önemi

Nükleik asitler, genetik bilginin saklanması, aktarılması ve işlenmesinde merkezi bir rol oynar. DNA, genetik materyalin kalıcı bir kaynağı olarak işlev görürken, RNA bu bilginin hücrede protein üretimi için kullanılmasında kritik rol oynar. Ayrıca, bazı RNA türleri düzenleyici ve katalitik işlevlere sahiptir, bu da onların biyolojik süreçlerdeki önemini artırır.

  • Nükleik asitler, genetik bilginin saklanması ve aktarılmasında hayati öneme sahiptir.
  • DNA, çift sarmal yapısıyla genetik bilginin uzun süreli depolanmasını sağlar.
  • RNA, genetik bilginin protein sentezine dönüştürülmesinde kritik bir rol oynar.
  • Nükleik asitlerin yapısal ve katalitik işlevleri biyolojik süreçlerde önemlidir.

Nükleik Asitler Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Popüler İçerikler

Asitler Bazlar ve Ph

Asitler Bazlar ve Ph

Editörün Seçtiği

Folik Asit Eksikliği

Folik Asit Eksikliği

Haber Bülteni

Güncel

Asit Yağmurlarının Etkileri

Asit Yağmurlarının Etkileri

Asit ve Bazların Özellikleri

Asit ve Bazların Özellikleri

Kostik Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kostik Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Hidrolik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Hidrolik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Mandelik Asit Kullanımı ve Özellikleri

Mandelik Asit Kullanımı ve Özellikleri

Amino Asit Kullanımı

Amino Asit Kullanımı

Kükürtlü Asit Nedir? ve Hangi Alanlarda Kullanılır?

Kükürtlü Asit Nedir? ve Hangi Alanlarda Kullanılır?

Silisik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Silisik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Formik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Formik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Zayıf Asit ve Bazlar

Zayıf Asit ve Bazlar

İndikatör Nedir?

İndikatör Nedir?

Sönmemiş Kireç Kullanım Alanları

Sönmemiş Kireç Kullanım Alanları

Etil Alkol Fermantasyonu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Etil Alkol Fermantasyonu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Laktik Asit Nasıl Atılır?

Laktik Asit Nasıl Atılır?

Efedrin ( Ephedrine ) Nedir ve Nerelerde Kullanılır?

Efedrin ( Ephedrine ) Nedir ve Nerelerde Kullanılır?

Mide Asidi Belirtileri

Mide Asidi Belirtileri

Sirke Asidi Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Sirke Asidi Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Asit Baz Tepkimeleri

Asit Baz Tepkimeleri

Ürik Asit Nasıl Düşürülür?

Ürik Asit Nasıl Düşürülür?

Alfa Lipoik Asit İçeren İlaçlar

Alfa Lipoik Asit İçeren İlaçlar

Folik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Folik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Prebiyotik Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Prebiyotik Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Hidrojen Florür?

Hidrojen Florür?

Karbonik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Karbonik Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Amino Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Amino Asit Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Asitlerin Zararları Nelerdir?

Asitlerin Zararları Nelerdir?

Ph Değeri?

Ph Değeri?

Gebelik Öncesi Folik Asit Kullanımı

Gebelik Öncesi Folik Asit Kullanımı